Lidhu me ne

Temporal

Të privuar nga mekanizmi i të qenit të përpiktë. Pse?

Running-Late
”Është përherë dikush në jetën tuaj që ju e doni:një mik, një anëtar i familjes. Ju do të bënit gjithçka për ta, përveçse të vrisni. Por, për shkak se jeni ata që jeni, duhet të bëni lëshime të caktuara. Për shembull:Nëse ju doni të shihni një film, do të humbisni fillimin e tij. Nëse keni planifikuar të ndiqni një koncert, harrojini dy këngët e para. Dhe ftuarja e tyre në një festë të papritur,  përfshin udhëzimin ndaj tyre se duhet të jenë të pranishëm një orë para, me qëllim shmangien e ndonjë të papriture të pakëndshme.
Ky person, këta njerëz, janë zakonisht vonë. Koncepti i afateve, të qënit “në kohë”, tek ata nuk zbatohet. Ata nuk janë njerëz të vrazhdë ose të pakujdesshëm në fusha të tjera të jetës. Dhe ndërkohë kanë dëshmuar  aftësinë e zbatimit të udhëzimeve të tjera. Por, për disa arsye, ata janë qenë të privuar nga mekanizmi i të qenit të përpiktë. Pse?
Sipas një studimi të kryer në vitin 2006, 15 deri 20 për qind e amerikanëve janë “vazhdimisht me vonesë”. Këtyre shifrave edhe gati 90 miliardë dollarë të humbura në produktivitetin ekonomik. Kur përballen me shifra dramatike si këto, njerëzit nxiten për të rregulluar situatën. Pra pyetja e parë, është se çfarë tipa njerëzisht bëhen zakonisht vonë?
Me sa duket, kjo ka të bëjë kryesisht me orët tona të brendshme. Në vitin 2001, Xhef Konte, profesor i psikologjisë në Universitetin e San Diegos, zhvilloi një studim duke ndarë pjesëmarrësit në të Tipit A (ambiciozë, konkurrues, me një status në ngjitje) dhe të Tipit B (krijues, reflektues, eksplorativë). Ai më pas u kërkoi pjesëmarrësve të çdo kategorie të gjykonin, pa patur ora në duar, se sa kohë iu desh një minute që të kalonte.
Konte zbuloi se subjektet e Tipit A ndjenë se një minutë kishte ikur kur kishin kaluar afërsisht 58 sekonda. Pjesëmarrësit e Tipit B, mendonin se një minutë kishte kaluar pas 77 sekondave. Një tjetër studim i kryer nga Konte shqytonte rolin që ka tek vonesa, pasja e shumë angazhimeve. Me pak fjalë:ndikonte shumë. Nëse ju jeni dikush që i pëlqen marrja e shumë përgjegjësive – ose “polychronicity” në literaturën shkencore – ka më shumë të ngjarë të jeni vonë për në punë.
Kjo bën kuptim, veçanërisht në dritën e një studimi të vitit 2013 nga Universiteti i Utah që arriti në përfundimin se ata që zgjedhin më shpesh për të patur shumë detyra, janë ironikisht më të dobëtit në kryerjen e tyre.
Por të gjitha këto janë shpjegime të gjera dhe për shtresa të gjera të popullsisë. Miku juaj që vjen gjithnjë me vonesë, nuk duket si një personalitet i Tipit B, ose dikush veçanërisht i interesuar në pasjen e shumë detyrimeve. Cili është dallimi ndërmjet mes personit që zakonisht vonohet dhe të përpiktit? “Edhe në pyetjen tuaj ekziston supozimi se ka një ndryshim”- thotë Ron Helpman, një punonjës social dhe therapist, i specializuar mbi sjelljen e të qënurit vonë.
“Nuk ka asnjë arsye të vetme. Vonesa kronike është një lloj dukurie e rezultatit përfundimtar. Njerëzit mund të kenë lloje shumë të ndryshme motivesh dhe modelesh, që i çojnë ata të jenë kronikisht vonë”. Një problem është lufta me vëmendjen. “Përgatitja për të shkuar në punë është një rutinë e mërzitshme”- thotë Helpman. “Ajo nuk është shumë joshëse. Njerëzit që janë kronikisht vonë, fillojnë të motivohen vetëm kur e kuptojnë se po vonohen”.
Shpërqëndrimi luan ndërkaq një rol më rëndësi. Nëse po shfletoni një gazetë, filloni një videolojë, ose derdhni aksidentalisht një filxhan kafe, është shpesh e vështirë për t’i lënë lënë ato mënjanë para se të kenë përfunduar”. Ata shpërqendrohen nga gjërat që në atë moment, janë më tërheqëse dhe angazhuese . Por kjo është vetëm maja e ajsbergut. Nëse dikush është një kënaqës i gjithë kërkesave që kanë njerëzit, ata mund të përgjigjen në telefon në pritje të kohës ideale për të nisur. Nëse dikush ka probleme me gjumin, ai mund të ndihet i plogësht në mëngjes duke u bërë kësisoj vonë. Ata që janë kronikisht vonë, mund të vuajnë ndërkohë nga idealizmi kronik.
“Atae  nënvlerësojnë faktin se sa kohë kërkon një udhëtim. Ata nuk mendojnë për udhëtimin në makinë, apo kohën që duhet për të parkuar atë, ose pritjen për të hipur më ashensor. Ata supozojnë se do të jenë krejtësisht efikasë. “Ka ndërkohë edhe një ndjesi se të shkosh dikur më herët, është vetëm  humbje kohe. “Tek disa njerëz kjo rikthen ndjenjat e vjetra të pafuqisë apo braktisjes”-thotë Helpman. Vonesa mund të jetë edhe një sjellje e mësuar. Helpman tregon për një mikeshën e tij që është kronikisht vonë. Ajo e shpjegon këtë me faktin se kur qe e vogël, kishte jetuar ne një banëesë që ndodhej në cep të shkollës. “Ajo mund të largohej shpesh kur fillonte shkolla”-thotë ai. Këtë zakon ajo e trashëgoi edhe kur u rrit, ndonëse nuk banonte më ngjitur me vendet ku kërkohej të ishte.
Megjithatë, ekziston një faktor i zakonshëm në të gjitha këto raste:Askush nuk duket të jetë vonë qëllimisht. Personi nuk ndjen sikur është më i mirë se kushdo që ka lënë në pritje, apo se koha e tij është më e rëndësishme. Përkundrazi, këta njerëz zakonisht ndjehen të turpëruar për vonesën e tyre të zakonshme, pavarësisht nëse e tregon apo jo në pamja të jashtme. “Ata ndjehen të keqkuptuar nga njerëzit, ndaj dhe mërziten me ta”- thotë Helpman.
“Kjo pakënaqësi mund të fillojë të veprojë negativisht:mirë, në dreq shkofshi nëse nuk e  vlerësoni se sa e vështirë është kjo për mua. Pra, këto reagime mund të krijojnë një profeci vetë-përmbushëse, por janë shumë rrallë shkaku fillestar”. Sepse nuk ka një shkak kryesor për vonesën, dhe as një zgjidhje të vetme. Nëse ju jeni vazhdimisht me vonesë, duhet të kuptoni arsyen.
Nëse është për shkak të shpërqëndrimit, mësohuni të fokusoheni. Nëse arsyeja është të qenit tepër i sjellshëm, mësoni të thoni ndonjeherë jo. Nëse është optimizmi, shikojeni me një sy të ftohtë sesi ecën realisht bota. Është një problem njerëzor, pa ndonjë një ilaç universal. “Ka shumë shkaqe të ndryshme të mundshme”- thotë Helpman. “Nëse ju nuk e dini shkakun, është e vështirë të dilni nga ajo situatë me një zgjidhje konkrete”.
/Nga Rick Paulas “Pacific Standart”
Vazhdo leximin
Kliko të komentosh

Duhet të jeni i kyçur në mënyrë që të mund të lini një koment Kyçu

Përgjigju

MË TEPËR

Mix2 ditë më herët

Sabrina Carpenter thyen rekordin e Ariana Grande, kryeson listën me “Please Please Please” (VIDEO)

Këngëtarja amerikane arriti në vendin e parë në listën e kompanive Official Charts me ‘Please Please Please’, duke e shtyrë...

Mix2 ditë më herët

Flasin ekspertët: A është i dëmshëm Cocomelon?

Për krahasim, në Netflix, “Cocomelon” u shikua për aq minuta (33.27 miliardë)- sa Luca, Moana, Raya dhe Last Dragon dhe...

Mix2 ditë më herët

Çfarë ndryshon midis vivo X90 Pro dhe X80 Pro? Dallimet midis dy smartphone-ve

Vivo X90 Pro dhe X80 Pro me sa duket mund të jenë dy telefona inteligjentë shumë të ngjashëm, por dallimet...

Mix2 ditë më herët

iPhone 16: këto janë të gjitha ngjyrat e pritshme

Eventi më i pritur e Apple e vitit tani është afër. Kanë mbetur vetëm pak muaj dhe më në fund...

Mix2 ditë më herët

Pas memeve virale, Ben Affleck tregon pse del gjithmonë i mërzitur nëpër foto

JON KOPALOFF/GETTY Duket se edhe Ben është një nga ne, pra njeri me emocione! Aktori që së fundmi është bërë...

Mix2 ditë më herët

Meghan Markle kërkoi çanta falas nga Victoria Beckham

Meghan Markle thuhet se kërkoi çanta falas nga Victoria Beckham përpara se të distancohej përfundimisht nga ikona e modës, siç...

Mix2 ditë më herët

“Bugatti Tourbillon”, modeli i ri i makinës lukzose që kushton miliona dollarë

Bugatti Tourbillon, foto CNN Bugatti ka zbuluar modelin e saj të ri, “Bugatti Tourbillon”. Makina do të zëvendësojë “Bugatti Chiron”...

Mix2 ditë më herët

“Është djali më i bukur shqiptar”/ Më në fund, Adrola Dushi pranon lidhjen me Capital T

Tashmë nuk ka më dyshime! Modelja bukuroshe Adrola Dushi dhe këngëtari i famshëm Capital T janë në një lidhje dashurie....

Mix2 ditë më herët

“Shisja rroba me mamin, më vinte turp nga shoqëria”, Adrola Dushi rrëfen jetën e saj kur ishte fëmijë

Modelja tejet e dashur nga publiku, Adrola Dushi, e ftur në një emission televiziv tregon se që e vogël e...

Mix2 ditë më herët

Cole Sprouse shpjegon pse e kishte të vështirë të punonte me Jennifer Aniston në serialin “Friends”

Cole Sprouse është një personazh që e pamë më rrallë gjatë historisë së gjatë të shfaqjes në transmetim, por kishte...

Facebook