Lidhu me ne

Temporal

Rastet e lejeve të ndërtimit për resorte në Velipojë. Sa i kapur është shteti në këto raste?! Vizion zhvillimi apo rrënim! / Nga: Imeldi Sokoli, Urbanist

Nga: Imeldi Sokoli, Urbanist

Imeldi Sokoli

Para pak kohësh ‘Transparency International’ nxori një raport mbi korrupsionin në nivelet e larta të pushtetit dhe ligjet e bëra me porosi, duke analizuar aferra korruptive konkrete dhe si mbështeteshin këto raste me baza ligjore të dyshimta. Duke lexuar këtë dokument nisur edhe nga profesioni i urbanistit, më lindi pyetja nëse ka ligje apo procedura ligjore të porositura të cilat lidhen me sektorin e zhvillimit të territorit apo me sektorin e ndërtimit. Për të dhënë një përgjigje të shpejtë mjafton të kërkosh për një tjetër raport i cili është hartuar nga ‘Global Initiative’ i cili flet mbi pastrimin e parave në sektorin e ndërtimit. Sipas përllogaritjeve nga viti 2016 deri në 2018 pastrimi i parave lidhur me sektorin e ndërtimit shkon në 1.6 miliardë euro ku një pjesë e madhe përfaqësohet nga ndërtimi në sektorin e turizmit. 

Për ta kontekstualizuar më shumë diskutimin, në Bashkinë Shkodër, konkretisht në Plazhin e Velipojës kemi një leje të miratuar dhe një tjetër në proces miratimi nga Këshilli Kombëtar i Territorit. Të dyja këto leje ndërtimi parashikojnë zhvillimin e resorteve turistike në brezin ranor të plazhit.

Rasti i parë ka të bëjë me lejen e ndërtimit me vendim nr 15, datë 26.01.2021 për objektin: Kompleks turistik “Silver Sand Resort”, me vendndodhje në zonën Pulaj-Plazh, Velipojë, Bashkia Shkodër” me subjekt zhvillues shoqërinë “Imperial Group” sh.p.k. me sipërfaqe rreth 11.3 ha, si investim strategjik me procedurë të veçantë. Ndërtimi i këtij resorti pamvarsisht procedurës së veçantë si investim strategjik bie ndesh me kriteret e zonës së Peizazhit të Mbrojtur të Lumit Buna dhe të territoreve ligatinore përreth tij, shpallur me VKM nr. 682, datë 2.11.2005. Këto kritere janë të përcaktuara qartë në Ligjin 81/2017 “Për Zonat e Mbrojtura” në nenin 48 të tij ku ndalohen të gjitha llojet e ndërtimeve në nënzonën qendrore të kësaj kategorie të zonave të mbrojtura. Në bazë të këtij neni kemi një shkelje të pastër të ligjit dhe të VKM mbi zonën e mbrojtur. Duket që kjo nuk funksionon për personat me precedent penal të cilët fshihen pas këtij investimi. Ky projekt është gjithashtu edhe në kundërshti me dokumentet e planifikimit të territorit siç janë Plani i Përgjithshëm Vendor i Bashkisë Shkodër, Plani i Përgjithshëm Kombëtarë “Shqipëria 2030” si dhe Plani i Integruar Ndërsektorial për Bregdetin të cilët nuk parashikojnë ndërhyrje në këtë zonë në respektim edhe të zonës së mbrojtur. Për ti hapur rrugë këtij investimi Qeveria Shqiptare ndërmori një fushatë prishjesh të objekteve të përkohshme të cilat funksiononin si ‘beach bar’ në brezin ranor, një akt i cili demostroi edhe një herë që shteti përdoret si vegël për ti paraprirë investimeve të tilla të jashtëligjshme dhe mjaft dyshuese për raste të pastrimit të parave. 

Hartë nga projekti “Silver Sand Resort” i klasifikuar si investim strategjik  

Rasti i dytë ka të bëjë me fillimin e procesit të marrjes së lejes së ndërtimit me anë të instrumentit të Planit të Detajuar në Zonë me Rëndësi Kombëtare në Baks-Rrjoll me Vendim të KKT nr.3 datë 23.10.2019 sipas Ligjit 107/2014 “Për Planifikimin dhe Zhvillimin e Territorit”. Në pikën 1 të nenit 18 të këtij ligji thuhet se Planet e Detajuara për Zona të Rëndësisë Kombëtare (PDZRK) hartohen në përputhje me dokumentet kombëtare të planifikimit, për menaxhimin, me qëllim mbrojtjen, prezervimin dhe zhvillimin e qëndrueshëm të tyre. Ndërkohë në rastin konkret sipas Dokumentit të Planit të Detajuar të Zhvillimit të zonës kemi parashikime ndërtimesh intensive siç janë resortet turistike të cilat në asnjë mënyrë nuk kanë si qëllim ruajtjen dhe menaxhimin e qendrueshëm të këtyre zonave por të kundërtën, dëmtimin e rëndë të habitateve të këtyre zonave duke i vendosur në presion ndërtimi. Si të mos mjaftonte kjo, përsëri kjo zonë është pjesë e Peizazhit të Mbrojtur Lumit Buna dhe të territoreve ligatinore përreth tij, shpallur me VKM Nr. 682, datë 2.11.2005 e cila nuk lejon asnjë ndërhyrje të tillë në territor. Edhe në këtë rast subjekti që kërkon të zhvillojë projektin është në pronësi të një njeriu aktiv në politikë po ashtu i dyshar si person i përfshirë në vepra penale. Instrumentin e PDZRK sipas Ligjit 107/2014, e gjejmë të aplikuar edhe në zona të tjera siç janë Zonat e Ranës së Hedhun në Shëngjin, në Ishull-Shëngjin, në Tale, në Spille, në Grykëderdhje të Lumit Ishëm dhe në Lagunën e Nartës. Në të gjitha këto raste kemi hartime të projekteve për ndërtime intensive në brendësi të zonave të mbrojtura gjë që bie në kundërshti jo vetëm me Ligjin 81/2017 “Për Zonat e Mbrojtura” por edhe me vetë Ligjin e Planifikimit dhe Zhvillimit të Territorit. 

Përsëritja e këtij precedenti në zona të mbrojtura mjedisore të cilat janë po ashtu shumë të lakmueshmë për tu ndërtuar më bën të mendoj se abuzimi i përsëritur me këtë instrument mund të jëtë i ideuar enkas për të legjitimuar këto shkelje të pastra ligjore nga individë që kanë influencë në politikë. Për të legjitimuar këto projekte të jashtëligjshme vjen edhe goditja finale që është Vendimi nr.10 i KKT me datë 28.12.2020 “Për miratimin e kufijve të zonave të mbrojtura” që zvogëlon territorin e zonave të mbrojtura pikërisht në ato zona ku po hartohen këto instrumente të PDZRK.  Fenomeni i pastrimit të parave nëpërmjet sektorit të ndërtimit ka arritur në pikën ku porosit edhe investime publike në shërbim te këtyre zonave në një kohë ku të gjitha investimet për insfrastrukturat ndihmëse duhet të kryhen nga subjektet zhvilluese. 

Hartë nga dokumenti i Planit të Detajuar të Zhvillimit në Zonë të Rëndësisë Kombëtare në Baks-Rrjoll, Velipojë 

Pamvarsisht se këto projekte i përkasin instrumenteve të planifikimit kombëtarë, bashkitë duhet të ftohen nga organet qendrore të planifikimit të territorit të bashkërendojnë procesin dhe të marrin pjesë në vendimarrjen për dhënien e lejeve të ndërtimit por në praktikë nuk ndodh një proces i tillë. Në thelb, nga njëra anë Ligji 139/2015 “Për Vetqeverisjen Vendore’’ i ka lënë territorin si kompetence vendore bashkisë, nga krahu tjetër, bashkia përjashtohet nga vendimmarrja për territorin e saj. Ligjërisht duhet të ndodh procesi i decentralizimit ndërkohë në praktikë kemi centralizim. Në realitet kemi kthim në diktaturë, ku pushteti vendor ishte thjesht ekzekutiv i urdherave nga niveli qendror. E njejta gjë ndodh dhe në këtë rast pasi qeverisjes vendore nuk i lejohet që të shprehet për ndërhyrjet në territorin e saj.

E meqenëse jemi në fushatë elektorale kam degjuar shpesh togfjalëshin “Vizioni për Shkodrën” nga partia në pushtet. Ju lutem kursejini këto fjalë sepse e gjitha kjo mësipër nuk është vizion por rrenim i potencialit të jashtëzakonshëm turistik që ka vija bregdetare e Bashkisë Shkodër. Qeveria është e kapur nga persona të inkriminuar që duan të “pastrohen”. Ajo që po kërkoni të bëni është as më shumë e as më pak një “Golemizim” të Velipojës, kjo e shprehur në mënyrë eksplicite edhe nga Ministri i Mjedisit dhe Turizmit, Blendi Klosi me shprehjen se e dua Velipojën si Antalia. Shumë nga ju mund të përpiqeni të gënjeni popullatën e thjeshtë me broçkulla elektorale por këto skema nuk mund tja shisni dot profesionisteve të fushës, sigurisht nëse ka të tillë që nuk shiten. http://Podiumi.com

Vazhdo leximin

Me teper

Kritike1 ditë më herët

Shkodra nuk gjen qetësi. Sepse pushtetin e kanë bandat.

Shkodra nuk gjen qetësi. Sepse pushtetin e kanë bandat. Një tjetër i zhdukur, që u gjend sot i vrarë. Rekordi...

Aktualitet1 ditë më herët

Kjo rrugë të çon në Syrin e Kaltër.

Z. Kryeministër, Pas kësaj rruge ndodhet 1 prej pasurive më të mëdha natyrore të Shqipërisë dhe 1 prej destinacioneve kryesore...

Temporal1 ditë më herët

Emigracioni dëmton forcën e punës, 18 mijë të rinj 15-29 vjeç më pak në një vit

Grup-moshat e reja 15-29- vjeç, pjesë e popullsisë në moshë pune, u tkurrën me shpejtësi përgjatë vitit të kaluar. INSTAT...

Stil2 ditë më herët

5 restorantet që preferoj në Prishtinë

Nga Enver Robelli  E kam të qartë: kjo listë është krejtësisht subjektive, pra një vlerësim fund e krye personal, por është...

Stil2 ditë më herët

Milioneret e instagramit që bëjnë shumë “zhurmë” për para, zbulohen çmimet e Luana Vjollcës, Arbana Osmanit dhe Teas

“Instagrami” sot është kthyer në një biznes shumë fitimprurës për njerëzit e njohur të ekranit. Ka nga ata personazhe që...

Temporal2 ditë më herët

Masakra e Tivarit, tragjedia më e madhe e regjimit komunist

Masakra e Tivarit e vitit 1945 cilësohet ndër ngjarjet më tragjike të popullit shqiptar, kur forcat ushtarake të ish-Jugosllavisë vranë...

Kryesore2 ditë më herët

Basha: S’lejova bashkëpunimin me bandat në zgjedhje, dhe s’do ndalemi deri sa të çmontojmë regjimin Rama-Doshi.

Kryedemokrati Lulzim Basha, në mbledhjen e kryesisë është përballur me debat dhe sulme nga Fatbardh Kadilli. Basha ka deklaruar se...

Stil2 ditë më herët

Tre shenjat e horoskopit që i fshehin ndjenjat

Akrepi Fillojmë me zotin e fshehtësisë dhe dyshimit. Nëse ndonjëherë merrni ndonjë fjalë nga Akrepi, me të vërtetë do të...

Radar2 ditë më herët

Andi dhe Melisa pranuan lidhjen/ Tea mesazh dyshes

Vetëm disa ditë më parë Melisa dhe Andi pranuan lidhjen e tyre, ndërsa ndjekësit u bënë kuriozë për regimin e...

Kioske2 ditë më herët

Si favorizohen oligarkët?

Si favorizohen oligarkët? Kur Kastrati Group bleu Hotel Sheraton në vitin 2018, shumë u çuditën. Një kompani që kishte eksperiencë...

Facebook