Lidhu me ne

Temporal

Muri i Lotëve, historia tragjike e njërit prej objekteve më të famshme në Jeruzalem

Muri i Lotëve, historia tragjike e njërit prej objekteve më

Për ata që nuk janë hebrenj, ai është fragment i vjetër i një muri më shumë se 2000 vjeçar. Por për hebrenjtë, ai është një element thelbësor i historisë dhe identitetit të tyre. Kjo është e vetmja gjë që ka mbetur nga “Tempulli i Dytë” që ndodhej dikur në Malin e Tempullit, dhe që u shkatërrua nga romakët në vitin 70 Pas Krishtit.

Muri Perëndimor është pjesë e kompleksit të Malit të Tempullit, i konsideruar si një vend i shenjtë nga 3 fe (Krishterimi, Islami dhe Judaizmi), dhe si rrjedhim pika e nxehtë e konfliktit midis palestinezëve dhe izraelitëve në Jeruzalem.

Muri i Lotëve ose Muri i Vajtimit, përbëhet nga blloqe të mëdha gurësh me peshë deri në 100 tonë secili, të ndërtuara pa ndonjë element lidhës midis tyre. Hapësira përballë Murit, ku jo shumë kohë më parë qëndronin shtëpitë, funksionon si një sinagogë në ambient të hapur.

Midis luftës së parë Izraelito-Arabe në vitin 1948 dhe Luftës së Gjashtë Ditore në vitin 1967, zona ishte nën pushtimin jordanez, dhe populli hebre nuk kishte qasje tek Muri. Ndërkohë gjatë Luftës Gjashtë Ditore” në vitin 1967, Izraeli e mori qytetin e vjetër nga Jordania, duke i shkatërruar vendbanimet arabe.

Izraelitët krijuan një hapësirë ​​përballë Murit Perëndimor, ku populli hebre mund të lutej pa u shqetësuar. Burrat hebrenj me kapele të zeza, pallto të gjata të zeza, apo duke mbajtur vetëm një kippah (kapelja tipike hebre që mbulon majën e kokës), dhe gratë luten në një mur të lashtë, me një ekran që i ndan nga njëri-tjetri.

Disa burra hebrenj murmuritin lutjet dhe përkulen në mënyrë ritmike. Është një shenjë se ata zhyten në lutje me gjithë trupin, zemrën dhe mendjen e tyre, duke rritur afërsinë e tyre me Zotin, siç kërkohet nga Tora.

Nëpër raftet që ndodhen aty pranë ka shumë kopje të Torës dhe shkrimeve të shenjta Talmudike, dhe çdokush të mund të zgjedhë njërën prej tyre. Sipas konceptit hebre, lutjet e kryera në Murin e Lotëve janë shumë më efektive.

Njerëzit futin në të çarat e Murit të Lotëve letra të vogla, të cilat përmbajnë lutje të shkruara drejtuar Zotit. Sidomos të premteve në mbrëmje dhe të shtunën, gjatë kohës së shenjtë të Shabatit, atje shkojnë që të luten shumë familje.

Muri i Lotëve, është gjithashtu vendi ku hebrenjtë festojnë ceremoninë rituale të fëmijëve hebrenj (bar mitzvah), që shënon hyrjen e tyre në jetën e të rriturve. Djemtë 13 vjeçarë i afrohen Murit me të afërmit e tyre të shoqëruar me muzikë dhe daulle.

Djali reciton disa pjesë të Librit të Shenjtë, Tevratit, dhe në këtë mënyrë hyn simbolikisht në moshën madhore. Populli hebre u bashkua fillimisht nën Mbretin David, i cili pushtoi Jerusalemin dhe e bëri kryeqytetin e tij. Ai ndoshta ishte i vetëdijshëm për historinë, sipas së cilës Zoti e kishte caktuar këtë vend ku Abrahami do të sakrifikonte Isakun.

Ndaj ai donte ta lidhte mbretërinë e tij me vendin e shenjtë. Mbreti David filloi ndërtimin e tempullit, të cilin e përfundoi djali i tij Solomon rreth vitit 1000 Para Krishtit. Ai u bë Tempulli i Parë. Ligjet e Moisiut, të quajtura Tora, u ruajtën në pjesën e brendshme të kishës. Mbretëria e Izraelit arriti kulmin e saj nën sundimin e Mbretit Solomon. Tempulli i Parë qëndroi për 400 vjet deri në vitin 586 Para Krishtit, kur babilonasit e nënshtruan Jerusalemin, e shkatërruan tempullin, dhe i dërguan hebrenjtë ri robër në kryeqytetin e tyre Babiloni.

Pasi u rikthyen në shtëpi nga robëria babilonase që zgjati 70 vjet, hebrenjtë rindërtuan tempullin në të njëjtin vend.

Ai u bë Tempulli i Dytë. Herodi, mbreti i Judesë, i emëruar si i tillë nga romakët, filloi ndërtimin e shumë veprave publike. Ai e rimodeloi dhe zgjeroi Tempullin e Dytë rreth vitit 19 Para Krishtit për të fituar simpatinë e hebrenjve. Ai e rrethoi malin Moriah (Mali i sotëm i Tempullit) me mure mbajtëse drejtkëndëshe, ndaj tempulli mund të strehonte deri në 200.000 njerëz.

Perandoria Romake e shkatërroi atë në vitin 70 Pas Krishtit. Thesaret e tempullit ishin aq të vlefshme, sa që besohet se perandori Titus i përdori ato për të ndërtuar gjithë Koloseun në Romë. E vetmja pjesë që mbeti e paprekur nga Tempulli i Dytë, është Muri i Lotëve i ndërtuar nga Herodi.

Në dallim nga besimi popullor, Muri nuk i përkiste vetë kishës. Ai kufizohej vetëm me Malin e Tempullit nga ana perëndimore. Sot, në Malin e Tempullit ka dy xhami, Kupola e Shkëmbit dhe Xhamia Al-Aksa, ku hebrenjtë nuk mund të falen, megjithëse mund të hyjnë në të.

Muri i Lotëve është kështu vendi më i afërt për ta me dy tempujt e tyre të mëparshëm, ndaj tani ata vajtojnë për shkatërrimin e tyre. Hebrenjtë më fetarë në Izrael, dhe ata që jetojnë në diasporë, luten çdo ditë për rindërtimin e Tempullit.

Ata besojnë se do të ketë një Tempull Të tretë në të ardhmen, por se kur do të ndodhë kjo nuk dihet me saktësi. Ndoshta kur Antikrishti të zbulojë veten gjatë Mundimit të Madh të parashikuar nga Bibla. Dhe Tempulli i Tretë do të shkatërrohet nga një tërmet në ardhjen e dytë në Tokë të Jezu Krishtit. Disa komunitete fetare hebreje, po mbledhin tashmë donacione, dhe disa hebrenj ultra-ortodoksë, janë gati të fillojnë ndërtimin e Tempullit të Tretë.

bota.al

Vazhdo leximin

MË TEPËR

Mix10 orë më herët

Donald Trump e pranon: Kam dalë në publik me fjalim të përgatitur nga Inteligjenca Artificiale, ishte shumë i mirë

Donald Trump ka treguar se një fjalim që ka mbajtur gjatë kohës që ka qenë president, e ka riprodhuar nëpërmjet...

Mix10 orë më herët

Vila ku kanë jetuar Joe Biden, Barack Obama dhe Bill Clinton del në shitje, pamjet madhështore

Ka prona që mishërojnë histori, si për shembull vila në Georgetown, Washington, e ndërtuar rreth vitit 1891, ku kanë jetuar...

Mix10 orë më herët

Jessica Alba tregon sekretin për një martesë të lumtur

Pas 16 vjetësh martesë, Jessica Alba ka mësuar një ose dy gjëra si të mbajë gjallë marrëdhënien dhe harmoninë me...

Mix10 orë më herët

George dhe Amal Clooney po shkojnë drejt divorcit?

Martesa e George dhe Amal Clooney po merr fund? Burimet raportojnë se aktori 63-vjeçar dhe Amal Clooney janë nën presion...

Mix10 orë më herët

Nisur nga Pamela Anderson: Pse duhet t’i flasësh vetes para pasqyrës?

GETTY IMAGES Pamela Anderson ka publikuar librin e saj me kujtime “Love, Pamela” dhe dokumentarin në Netflix “Pamela, A Love...

Mix11 orë më herët

Fruti më i mirë që ju ndihmon të keni një bark të sheshtë!

Përpjekja për të humbur peshë mund të jetë një udhëtim i vështirë, veçanërisht nëse po përpiqeni të hiqni dorë nga...

Mix12 orë më herët

Ariana Grande “bën paqe” me Scooter Braun?

Ariana Grande do të vazhdojë të punojë me Scooter Braun dhe kompaninë e tij  Hybe – më pak se një...

Mix12 orë më herët

Bebe Rexha shpërthen kundër G-Eazy: “Dështak mosmirënjohës”

Bebe Rexha ka shpërthyer kundër ish-bashkëpunëtorit të saj në hitin “Me, Myself & I”, G-Eazy, duke e quajtur “dështak mosmirënjohës”....

Mix12 orë më herët

Nicole Kidman konfirmon vazhdimin e “Practical Magic”

Nicole Kidman konfirmoi zyrtarisht se ajo dhe Sandra Bullock po kthehen për një vazhdim të “Practical Magic”. Aktorja e “Big...

Mix12 orë më herët

Kate Middelton njofton daljen e parë publike pas diagnostifikimit me kancer: Po bëj përparim me kurimin e sëmundjes

Pas diagnostifikimit me kancer disa muaj me pare, Princesha e Uellsit, Kate Middelton, njoftoi sot se po “përparon” në rrugën...

Facebook