Karburantet/ Selami Xhepa: Bordi i Transparencës vetëm emrin ka të tillë! T’i hiqet funksioni

Eksperti i Ekonomisë Selami Xhepa deklaroi në MCN Live se Bordi i Transparencës i ngritur nga qeveria për monitorimin e çmimeve të karburanteve vetëm emrin ka të tillë. Xhepa theksoi se çmimi që jep bordi është më i lartë se çmimi që reflektojnë kompanitë.

Nëse ka një diferencë mes tregut të lirë dhe sistemit të komanduar është mënyra si formohen çmimet. Në tregun e lirë çdo ndërhyrje është një deformim se si operon sistemi ekonomik. Por për produkte kur konkurrenca është e pamundur, si energjia, uji, karburantet, nëse ka konkurrencë të pamjaftueshme mund të ketë institucione administrative që të shmangin praktikat abuzuese. Në Shqipëri transparenca është vetëm te emri, sepse në praktikë s’e kemi parë. Çmimi që jep bordi është më i lartë se çmimi që reflektojnë kompanitë. Çmimi i bordit duhet të ishte minimal. Praktika e aplikuar në Shqipëri lë për të dëshiruar dhe është bërë shqetësuese për ekonominë, biznesin privat po ashtu”.

Xhepa theksoi se qeveria shqiptare ka marrë rolin e “xhandarit” apo drejtuesit të kartelit për t’u dukur si kujdestare, por në fakt nuk është e tillë. Ai tha se Autoriteti i Konkurrencës duhet të bëjë hetime dhe të japë rekomandime, dhe bordit i duhet hequr funksioni që ka.

Argumenti i servirur është që kemi rritje spekulative të çmimit. Është prirje normale që në ngjarje të jashtëzakonshme. Kjo ndodh edhe në ekonomi tregu të konsoliduar si SHBA. Vetë Biden i bëri thirrje biznesmenëve amerikanë që të mos spekulojnë. Mënyra si reaguan autoritetet shqiptare ishte ndoshta në linjë me praktikën e disa vendeve të rajonit. Vendimi i qeverisë e para duhet të ishte për të bërë presion për biznesin, por duhet të merrte disa vendime që morën vendet e tjera, që kanë lehtësuar barrën. Në Shqipëri qeveria ka marrë rolin e xhandarit apo drejtuesit të kartelit në publik mund të serviret si qeveri kujdestare, por duke parë çmimet e tregut pamë që nuk është reale.

Çmimet e naftës do të vazhdojnë të jenë të larta edhe në vitet në vijim. Nga kjo pikëpamje masat duhet të jenë afatgjatë. Autoriteti i Konkurrencës duhet të bëjë hetime dhe të japë rekomandime. Tregu i karburanteve ka qenë i abuzuar, me cilësinë, sasinë dhe çmimet, dhe qytetarët janë ndjerë të abuzuar. Autoriteti i Konkurrencës disa vite më parë ka përcjellë rekomandime sepse ka përqendrime vertikale, dhe disiplinimi se si duhet të funksionojë gjithë zinxhiri, ka nevojë të disiplinohet. Ai bord duhet të ketë metodologji transparente. Ky funksion nuk duhet t’i mbetet këtij bordi por duhet t’i kalojë një autoriteti që ka ekspertizën e duhur dhe varet nga Parlamenti”.

Xhepa tha se rreziku kryesor me të cilën po përballet ekonomia shqiptare dhe jo vetëm është inflacioni, që po rrezikon jo vetëm fuqinë blerëse, por edhe biznesin.

Rritja e inflacionit po ushtron presion mbi sektorin privat që të bëjë indeksime pagash, që nuk po ndodh, dhe po rritet varfëria dhe skamja në vend. Fenomeni i çmimeve të larta do vazhdojë në vitet në vijim. Perspektiva nuk duket interesante”.