Lidhu me ne

Radar

Befas Toka po ngadalësohet dhe ditët po zgjaten

The length of Earth's days has been mysteriously increasing, and scientists don't know why

Befas Toka po ngadalësohet dhe ditët po zgjaten

Toka po ngadalëson shpejtësinë e rrotullimit rreth aksit të vet duke bërë ditët më të gjata. Në dekadat e fundit ishte vënë re një përshpejtim dhe për pasojë shkurtim i ditëve duke arritur rekordin në qershor të këtij vit me ditën më të shkurtër në gjysmë shekulli. Por që nga viti 2020 ritmi i pëshpejtimit është përmbysur dhe ka kaluar drejt ngadalësimit, një konstatim ky i bërë nga disa matje. Shkencëtarët nuk dinë arsyen e këtij ndryshimi që ka ndikime sidomos mbi tekologjitë modern që dominojnë jetën tonë.

Ndryshimet thuhet se ndodhin në periudha që shkojnë miliona vjet dhe në këto ndikojnë tërmetet apo stuhitë. Sipas matjeve shumë rrallë ndodh që ditënata të jetë saktësisht 86 400 sekonda, pra 24 orë. Sipas matjeve apo supozimeve, rrotullimi i Tokës është ngadalësuar në ritëm për shkak të efekteve frenuese të lidhura me baticat e provokuara nga Hëna. Ky proces i shton kohëgjatjes së ditënatës 2.3 milisekonda çdo dite përgjatë çdo shekulli. Disa miliarda vjet më parë, sipas kësaj përllogaritjeje dita në Tokë nuk kalonte 19 orë.

Për 20 mijë vjetët e fundit, ka nisur një proces tjetër që ka punuar në të kundërt, duke shpejtuar rrotullimin e Tokës. Me shkrirjen e akujve në pole u ul presioni mbi sipërfaqe dhe manteli i Tokës nisi të lëvizte drejt poleve. Kjo nxiti përshpejtimin e rrotullimit duke e shkurtuar ditën tonë me 0.6 milisekonda çdo shekull. Tërmetet kanë një rol në ndryshime të kësaj shkalle. Shkencëtarët besojnë se tërmeti i Japonisë i vitit 2011, me magnitudë 8.9 besohet se ka përshpejtuar rrotullimin e planetit me 1.8 mikrosekonda.

Ndryshimi i fundit që është vënë re që nga viti 2020 është i pazakontë. Për këtë ka shkencëtarë që mendojnë se ngadalësimi lidhet me “Lëkundjen Wobble”, që është një devijim i vogël në aksin e rrotullimit të Tokës për një periudhë prej 430 ditësh. Vëzhgime me radioteleskopë kanë vënë re një minimizim të lëkundjes në vitet e fundit që mund të shpjegojë edhe ngadalësimin e rrotullimit. Megjithatë kërkuesit nuk përjashtojnë që në këtë proces të kemi të bëjmë me një efekt kumulativ të shumë faktorëve që përfshijnë baticat dhe proceset e tjera periodike.

MË TEPËR

Mix20 minuta më herët

Do të dukesh me vetëbesim? Bëj këto veprime

PHOTO CREDITS: UNCHAINYOURBRAIN Vetëbesimi është një karakteristikë që me praktikën e duhur, kthehet në një armë shumë të fortë. Janë...

Mix21 minuta më herët

Si ta bësh *fantastik* seksin gjatë pushimeve?

Si ta bësh *fantastik* seksin gjatë pushimeve? Nëse je me pushime me partnerin/en, të duhen me patjetër këto këshilla: 1....

Mix43 minuta më herët

Si të bëhem milioner ? Si të bëhesh milioner përpara se të jesh 30 vjeç

Nga GRANT CARDONEEkspert ndërkombëtar i shitjeve Si të bëhesh milioner është një temë tabu. Të thuash që mund të bëhesh...

Aktualitet1 orë më herët

Dhe me dy vrasjet në Vlorë ju uroj një ditë të qetë e të bukur!!!

Koment nga Respublica.al Dhe me dy vrasjet në Vlorë ju uroj një ditë të qetë e të bukur!!! Është në...

Radar1 orë më herët

Video / Sanna Marin e Finlandës, party dhe alkol në një festë private! Shpërthejnë kritikat ndaj saj

Shumë persona e kanë quajtur “cool” për thjeshtësinë e saj, kryeministren e Finlandës, Sanna Marin, duket se i ka ardhur...

Mix2 orë më herët

Tre shenjat e Horoskopit që bëjnë më shumë para

Tre shenjat e Horoskopit që bëjnë më shumë para Disa shenja të Horoskopit konsiderohen më me fat kur bëhet fjalë...

Mix2 orë më herët

10 ushqimet më të pasura me ujë që na hidratojnë në stinën e verës

10 ushqimet më të pasura me ujë që na hidratojnë në stinën e verës Në mot të nxehtë, është e...

Mix2 orë më herët

Khaby Lame merr zyrtarisht nënshtetësinë italiane

TikTokeri më i ndjekur në botë merr nënshtetësinë Khaby Lame merr zyrtarisht nënshtetësinë italiane . “Betohem se do të jem...

Kryesore2 orë më herët

Berisha: “Ballkani i Hapur” do të shënojë masivisht falimentimin e fermave tona

Kryetari i Partisë Demokratike, Sali Berisha, zhvilloi një bashkëbisedim me fermerët lidhur me subvencionet, mungesën e tregut dhe largimin e...

Mix2 orë më herët

Më mirë përnjëherë apo gradualisht, cila është mënyra më e mirë për të lënë duhanin?

Personat që heqin dorë nga duhanpirja do ta largojnë përgjithmonë me më shumë sukses këtë shprehi të keqe, se sa...

Facebook