Lidhu me ne

Kritike

Guglli-stika si Albanologji alternative

Eqrem Çabej (1908 - 1980) albanologu dhe studiuesi më i zellshëm i  gjuhësisë shqiptare - Radio Kosova e Lirë

Skerdilajd Zaimi

Dikush që administron faqen e Facebook të universitetit të Gjirokastrës, shpërndante një video të Eqrem Çabejit, ku gjuhëtari flet për gjuhën shqipe, kalon thukët mbi evoluicionin e shkrimit t ë saj nën idenë e konvergimit të dialekteve. Një rrugëtim ky i elaboruar shkencërisht sipas Çabejit që nuk e tradhëton idenë e kombësisë, përkundrazi e konfirmon atë. 

Një ndër gjuhët e lashta të kontinentit -, kujdeset të thotë Çabej, mesazh ky që e ndihmon pra ta kuptojmë ngjizjen e një kombi të ri, deri vonë, i thërmuar politikisht si rrallë kush. 

Video dëgjohet me dëshirë në çdo aspekt: vizualisht; një shkencëtar që shfaqet pa pozat e zakonshme të ditëve të sotme dhe me veshjen që ia kërkonte statusi në atë shekull: në planin fonik; një regjistrim i pastër dhe i kumbueshëm; gjuhësor, sepse flet dikush që e di punën e vet dhe ka zgjedhur shqipen e qashtër dhe dinjitare për ta përcjellë mesazhin. 

Këtu mbaron kurioziteti dhe kundrimi, sepse komentet që pasojnë në masë të madhe janë një lëndë antiorganike që e shqipëron veten në një vazhdë të gjatë injorance dhe mjerimi të kotë që është kaq radioaktiv gjithësesi. Mund të tregoheshim të pasjellshëm – me metrin e shekullit që lamë pas – e t’i krahasonim ato defektime verbale me kakërdhitë, mirëpo në epokën e antropocenit dhe ekologjizmit, kakërdhia dhe bajga, eskrementi në përgjithësi, po prevalojnë mbi qeniet njerëzore me dobinë e tyre. Ato janë shenja jete, korrigjimi, në një botë plastifikimi cerebral dhe mjedisor. Në një botë ku ka shumë qenie njerëzore, por përherë e më pak Njerëz. 

Diçka duhet bërë dhe dikush duhet të flasë përkundrejt këtij agresioni tastierik pasi nuk bëhet fjalë për debat dhe diskutim. Por për fitore të injorancës që legjitimon veten si palë në një tryezë që ka protokollet dhe konvencionet e veta. Me besimin e verbër te predikimet dhe predikuesit e shqipes mesianike, quantet digjitale po tubohen dhe shumohen rreth vetes dhe “tokës së sheshtë” për të krijuar idenë e rreme se janë profetë të një të vërtete të fshehur. 

Një sulm që ngrihet mbi një vizion centrik që ka premisë dyshimin radikal se profecia para-njerëzore e “shqiptarit përmbi të gjithë” duhet përmbushur duke asgjësuar Kajfat e përjetshëm. 

Nuk e bëri këtë as regjimi i Enver Hoxhës që u ngjiz dhe kultivua “në shekullin e dyshimit dhe vigjilencës”. La Çabejin dhe të tjerë të flisnin për një çështje si gjuha, të cilën sot po e paketojnë si lëndë të preferuar masonikësh. 

Duhet vepruar sa më shpejt jo me injorim, përpara sesa një kategori e tillë ta konsiderojë veten aksionere të së vërtetës, të gjejë përfaqësuesit e vet, të identifikohet e kalcifikohet si një rrymë e “apostujve të vërtetë” të një shqipeje akohore, anjerëzore dhe për rrjedhojë lunatike. Që dokumenton asgjjë më shumë sesa një gjendje. 

Është e neveritshme mënyra e sulmit, akuza që ngrihet, këmbëngulja tek huazimet në trupin e shqipes, që duhen nxjerrë se janë vetëm shqip e asgjë tjetër. Monolog neurotik, një logoré origjinale e viktimave të vetes dhe rrymave që kanë gjetur vend “naivisht” në podiumin e paanë të virtualitetit. Është në veprim një lloj autoriteti i ri, autoritet numrash dhe besimtarësh, që konfirmojnë se ana racionale e një narrative nuk aplikohet më, se elaborimi i ka lënë vend kritikës spontane dhe gugllistikës si disiplina më e lirë, më e hapur dhe më virulente në trupin e një gjuhe së cilës kritika fillestare dhe reale mbi standardin, iu shfrytëzua instinktivisht nga të tjerë si premisë për të goditur vetë shkencën e saj dhe autoritetet përfaqësuese. 

MË TEPËR

Mix9 orë më herët

3 këshilla si të jeni pozitivë

Mendimet dhe ndjenjat negative na shpërqendrojnë nga aktivitetet e përditshme të jetës. Në një kohë të shkurtër, mendja fillon të...

Mix9 orë më herët

Menopauza dhe dieta: kush tha që nuk mund të zvogëloni belin?

Në menopauzë është normale shtimi i disa kilogramëve të tepërt, i cili pozicionohet mbi të gjitha në vijën e belit,...

Mix9 orë më herët

9 arsye pse meshkujt tradhtojnë femrat që duan

Është shumë më e lehtë të nisësh një lidhje, sesa ta mbash në këmbë me kalimin e kohës, dhe ndër...

Mix9 orë më herët

Ja si ndikon cikli menstrual në gjumin tuaj

Po luftoni për të fjetur? Mund të jetë për shkak të ciklit tuaj menstrual. Rreziku i pagjumësisë gjatë gjithë jetës...

Mix9 orë më herët

A është një dietë vegjetariane e shëndetshme për fëmijët?!

. Akademia e Ushqyerjes dhe Dietologjisë gjithashtu thekson se një dietë vegjetariane Që nga viti 1995, numri i fëmijëve në...

Mix11 orë më herët

Chade Murray konfirmon rikthimin në “Freaky Friday 2”

Chad Michael Murray po kthehet si Jake në vazhdimin e “Freaky Friday”! Lajmi se Murray, ishte në xhirimet e vazhdimit...

Radar11 orë më herët

Kolapsi global/ Elon Musk: Dështimi më i madh i IT në histori

Elon Musk thotë se kolapsi global në sistemet dixhitale është një dështim i madh. Manjati amerikan komentoi shkurtimisht në një...

Mix11 orë më herët

Këto shenja horoskopi debatojnë rrallë me partnerët

FOTO: SHUTTERSTOCK / PANACREATIVE STUDIO AND ARTULINA VIA CANVA Dihet që mosmarrëveshjet apo zënkat mes partnerëve janë të pashmangshme, pavarësisht...

Radar11 orë më herët

Rama jep këshilla për të rinjtë: Kate Winslet punonte në sallameri përpara se të merrte rolin te Titanic

Kryeministri Edi Rama ka zhvilluar sot një takim me sipërmarrësit, dhe me drejtuesit e shkollave profesionale në vend. Rama tha...

Radar16 orë më herët

Crowdstrike dhe Microsoft: Çfarë dimë për ndërprerjet globale të IT

Një ndërprerje masive e IT-së ka shkaktuar kaos në mbarë botën, me banka të mëdha, media dhe linja ajrore mes...

Facebook