Lidhu me ne

Kioske

Carlos Alberto Montaner: A është populist kryeministri juaj?

Carlos Alberto Montaner: A është populist kryeministri juaj? 10

nga Carlos Alberto Montaner

A është “populist” kryeministri juaj? Ta quash “populist” një politikan apo një pushtetar, do të thotë ta diskreditosh atë. Por cilat janë karakteristikat e një pushtetari “populist”?

Leximi i fundit, shumë më i zgjeruar i këtij dekalogu të frymëzuar nga eseja e shkurtër e Jan-Werner Müller (“What is populism”), bëri që shumë prej të pranishmëve, gjatë fjalës time në Meksikë, në marrjen e Çmimit Rrugët e Lirisë, të mendojnë se po flisja për Andrés Manuel López Obrador*.

Qëllimi im nuk ishte ai, por nëse kjo xhaketë atij i rrinte mirë, le t’ia i vishnin. Sipas mendimit tim, gjëja interesante në lidhje me termin është se ajo aplikohet në të djathtë e në të majtë.

            Kaudijismi (prijtarizmi) – Në përgjithësi, populizmi fillon me pranimin e një kaudijo (prijësi, udhëheqësi), të cilit i atribuohen të gjitha virtytet dhe i cili na qenka caktuar të jetë përfaqësuesi i shkëlqyeshëm i vullnetit popullor. Ai qëndron mbi të gjitha institucionet dhe fjala e tij bëhet dogma e shenjtë e atdheut. Stalini, Musolini, Hitleri, Frankoja, Peroni, Fidel Kastroja, Hugo Çavez, Nikolas Maduro, e plot të tjerë, secili në mënyrën e tij, janë shembuj të kaudijos.

            Monopolizmi – Vetëm “ne” jemi përfaqësuesit e vërtetë të popullit. “Të tjerët” janë armiq të popullit. Kështu që, “të tjerët” janë qenie të kota që meritojnë vetëm përbuzjen tonë më të madhe. Çavez i quajti kundërshtarët e tij “majunches”, një venezuelanizëm që do të thotë “budalla ose i padobishëm”.

            Adamizmi – Vjen nga Adam, njeriu i parë. Domethënë, historia fillon me ata. Sipas tyre, e kaluara është vetëm një vazhdim dështimesh, të këqijash dhe tradhtish. Historia e atdheut fillon me ata, të cilët, pas shekujsh qeverisjesh të mbrapshta, kanë ardhur në pushtet për të mirën e popullit.

            Nacionalizmi – Nacionalizmi, në përgjithësi, është një besim i lidhur me identitetin e supozuar kombëtar. Zakonisht është ekskluziv dhe çon në racizëm ose forma të tjera të përjashtimit social. Në fushën ekonomike ajo çon në proteksionizëm ose në dy reagime, dukshëm, të kundërta: izolimi në mënyrë që të mos përzihet kush me punët tona dhe propaganda për të përhapur sistemin tonë të lartë të organizimit. Në ditët tona, ky nacionalizëm shndërrohet në “anti-globalizëm”.

            Etatizmi – Populistët, pothuaj, duke qenë përherë etatistë, duan t’i shtijën në dorë të gjitha pushtetet, sepse vetëm ashtu do t’i plotësojnë nevojat e “popullit të dashur”. Ata nuk besojnë te zhvillimi spontan dhe i lirë i shoqërisë. Prijësit populistë synojnë nënshtrimin e plotë të krijuesve të pasurisë, prandaj tentojnë t’i kthejnë, dhe shpesh ia arrijnë, në “kërkues të rentës”.

            Klientelizmi – Pushtetarët populistë nuk kanë mbështetës, por klientë, të cilëve u detyrohen për shumë gjëra. Ata i kënaqin këta “gjuetarë subvencionesh”. Populistët e kuptojnë se politika është për të krijuar miliona stomakë mirënjohës, të cilët duhet t’ia kenë për nder kryeqeveritarit, që i ushqen, prandaj, për këtë, ata duhet të përfundojnë si bazë mbështetjeje e tij.

            Centralizimi i të gjithë pushteteve – Kaudijo kontrollon gjithçka: sistemin e drejtësisë, atë legjislativ, median, etj. Këtë përpiqet ta bëjë me të gjitha mënyrat. Ndarja e pushteteve dhe e ashtuquajtura checks and balances shkelen me këmbë prej tij.

            Zyrtarët nuk janë në shërbim të shoqërisë, por në shërbim të prijësit “populist” – Pushtetarët kontrollojnë dhe manipulojnë agjentët ekonomikë, duke filluar nga banka kombëtare, e cila bëhet një makinë për shtypjen e kartëmonedhave siç dikton kaudijo.

            Gjuha e dyfishtë – Semantika bëhet fushëbetejë dhe fjalët fitojnë një kuptim tjetër. “Liria” bëhet “bindje”, “besnikëria” “nënshtrim”, etj. Atdhe, komb dhe udhëheqës përmblidhen tek e njëjta fjalë, te kjo e fundit, dhe çdo mospërputhje e këtyre fjalëve quhet “tradhti”.

            Zhdukja e çdo gjurme të përzemërsisë qytetare – Nga ana e tyre përdoret vetëm një gjuhë urrejtjeje, agresive dhe dhune. Prijësi mendon se kushdo që i del përpara është armik, të cilin, përherë, e quan krimb, shitës të atdheut, person i përkushtuar ndaj interesave më të këqija, etj.

Përfundimisht, prijësi populist është i destinuar për të shkatërruar tjetrin.

Dhe unë, përsëri, po ju pyes: a është populist kryeqeveritari juaj?

Ta dini se nuk është nevoja t’i ketë të 10 karakteristikat. Mjaftojnë pesë prej tyre.

*Andrés Manuel López Obrador – President i Meksikës

Në shqip nga Bajram Karabolli

Vazhdo leximin

MË TEPËR

Kryesore18 orë më herët

Fjalia e Xhaçkës që shkallmoi çdo propagandë të PS!

Shkruar nga Irena BeqirajXhaçka dhe Rama Nuk di sa duar do të duhet të puthin e sa tallava do të...

Mix18 orë më herët

Cila nga shenjat e horoskopit tradhton më shumë?!

A është Dashi tradhtar? 34% e njerëzve të kësaj shenje tradhtojnë. A është Demi tradhtar? Shenja më sensuale, por që...

Radar18 orë më herët

Shenja e parë se tagri i PS-së qëndron mbi Kushtetutën

Ish-ministrja Olta Xhaçka ka dalë Top-Channel që të bilbilojë për demokracinë dhe rendin kushtetues. Sipas saj parlamenti dëshmoi se mban...

Mix18 orë më herët

Zbuloni 6 arsyet që ju bëjnë të ndiheni të lodhur

Është normale të ndihesh i/e lodhur pas një nate me gjumë të trazuar, pasi jeni çuar herët në mëngjes ose...

Mix18 orë më herët

Mit apo e vërtetë: A sëmuresh nga gluteni?

Picat, ëmbëlsirat, buka, makaronat, të gjitha përmbajnë zakonisht grurë, elb ose thekër. Kështu që kanë edhe gluten. Pjesës më të...

Mix18 orë më herët

Bora Zemani dhe shtatzënia “fake” për klikime

Me duart mbi bark, Bora Zemani ngjalli dyshime ne promon e puntatës së radhës së emisionit të saj, “Cherry On...

Mix18 orë më herët

Alketa Vejsiu goditet me kanaçe ndërsa ishte live në skenën e “X Factor”

Moderatorja Alketa Vejsiu është përballur me një incident mbrëmjen e djeshme gjatë konkursit të muzikës “X Factor Albania”. Drejt saj...

Aktualitet4 ditë më herët

WOOOW / Tedi Blushi: Ai është Ilir Meta, o super budallenj

Sekretari i Përgjithshëm i Partisë së Lirisë, Tedi Blushi i doli në mbrojtje Ilir Metës dhe deklaroi se kryeministri Edi...

Sport4 ditë më herët

Jurgen Uldedaj, boksi dhe jeta jashtë ringut!

Nga Nada Biraçi Fotografia: Andis Rado Veshjet: Reiman Sapo ka siguruar fitoren e 16-të në karrierën e tij, ku në...

Mix4 ditë më herët

Mos nxitoni tek ilaçet, provoni këto teknika për dhimbjet e stomakut

Dhimbjet e stomakut shpesh mund të trajtohen me ilaçe shtëpiake dhe natyrale, si dhe me ndryshime të stilit të jetesës....

Facebook