Lidhu me ne

Letersi

” Shpërfillje “- Poezi nga Bilbil Beqiri

Giordano Bruno.I dënuar për herezi nga gjyqi i Inkuizicionit, duke mos pranuar të bënte abjurën, – d.m.th. t’u binte mohit ideve të veta, – më 17 shkurt 1600 ai u shpu në Campo de’ Fiori, në Romë, ku e dogjën për se gjalli në turrën e druve, pakashumë aty ku sot i kanë ngritur monumentin.

Image result for bilbil beqiri shperfillje

KYÇJA E GOJËS nga Aurel Plasari

17 shkurt, portale të shumta – italiane sidomos – përkujtonin vrasjen me djegie të filozofit Giordano Bruno.I dënuar për herezi nga gjyqi i Inkuizicionit, duke mos pranuar të bënte abjurën, – d.m.th. t’u binte mohit ideve të veta, – më 17 shkurt 1600 ai u shpu në Campo de’ Fiori, në Romë, ku e dogjën për se gjalli në turrën e druve, pakashumë aty ku sot i kanë ngritur monumentin.

Duke rilexuar historinë e ndëshkimit të tij më la përshtypje një hollësi që nuk e kisha vënë re: gjatë rrugës për të vendin e ekzekutimit atij ia kishin mbyllur gojën me një vegël tradicionale të torturave mesjetare, që në italishte quhej “mordacchia” dhe në anglishte “scold’s bridle”, “brank’s bridle”.

Kaq frikë kishin nga fjala e tij edhe për ata disa hapa drejt vendit ku do ta digjnin!Në shqipe, fatmirësisht, nuk kemi term për atë vegël, me gjasë as që është përdorur ndonjë e tillë në traditën shqiptare. Nuk është ajo që e quajmë thjesht, si figurë poetike, “shtupë”. Kur themi “T’i vësh shtupën gojës”. Është fjala për një instrument metalik, zakonisht hekuri, si mëgojëza që u vihet kuajve, me ndryshimin kryesor se ka një çengel me grep, që ngulej në gjuhën e viktimës.

Me t’u mbyllur vegla me dry, i dënuari ishte i detyruar të gëlltiste gjakun e vet që i rridhte nga plaga në gjuhë. Etj.Dhe i kanë rënë shkurt kur na e kanë përshkruar thjesht si një “frat domenikan” me mendime heretike. Giordano Bruno ishte njëri ndër filozofët më të rëndësishëm të kohës, i njohur jo vetëm në Itali, por edhe në Francë, në Angli e gjetiu.

Ja vetëm lista që jepet sot e veprave filozofike të 51-vjeçarit:• De umbris idearum (The Shadows of Ideas, Paris, 1582);• Cantus Circaeus (The Incantation of Circe, 1582); • De compendiosa architectura et complento artis Lulli (A Compendium of Architecture and Lulli’s Art, 1582); • Candelaio (The Torchbearer or The Candle Bearer, 1582);• Ars reminiscendi (The Art of Memory, 1583);• Explicatio triginta sigillorum (Explanation of Thirty Seals, 1583);;• Sigillus sigillorum (The Seal of Seals, 1583);• La cena de le ceneri (The Ash Wednesday Supper, 1584);• De la causa, principio, et uno (Concerning Cause, Principle, and Unity, 1584);• De l’infinito universo et mondi (On the Infinite Universe and Worlds, 1584);• Spaccio de la bestia trionfante (The Expulsion of the Triumphant Beast, London, 1584);• Cabala del cavallo Pegaseo (Cabal of the Horse Pegasus, 1585);• De gli eroici furori (The Heroic Frenzies, 1585); • Figuratio Aristotelici Physici auditus (Figures From Aristotle’s Physics, 1585);• Dialogi duo de Fabricii Mordentis Salernitani (Two Dialogues of Fabricii Mordentis Salernitani, 1586);• Idiota triumphans (The Triumphant Idiot, 1586);• De somni interpretatione (Dream Interpretation, 1586); • Animadversiones circa lampadem lullianam (Amendments regarding Lull’s Lantern, 1586); • Lampas triginta statuarum (The Lantern of Thirty Statues, 1586);• Centum et viginti articuli de natura et mundo adversus peripateticos (One Hundred and Twenty Articles on Nature and the World Against the Peripatetics, 1586); • De Lampade combinatoria Lulliana (The Lamp of Combinations according to Lull, 1587); • De progressu et lampade venatoria logicorum (Progress and the Hunter’s Lamp of Logical Methods, 1587);;• Oratio valedictoria (Valedictory Oration, 1588); • Camoeracensis Acrotismus (The Pleasure of Dispute, 1588); • De specierum scrutinio (1588);• Articuli centum et sexaginta adversus huius tempestatis mathematicos atque Philosophos (One Hundred and Sixty Theses Against Mathematicians and Philosophers, 1588);• Oratio consolatoria (Consolation Oration, 1589); • De vinculis in genere (Of Bonds in General, 1591); • De triplici minimo et mensura (On the Threefold Minimum and Measure, 1591); • De monade numero et figura (On the Monad, Number, and Figure, Frankfurt, 1591); • De innumerabilibus, immenso, et infigurabili (Of Innumerable Things, Vastness and the Unrepresentable, 1591);• De imaginum, signorum et idearum compositione (On the Composition of Images, Signs and Ideas, 1591);• Summa terminorum metaphysicorum (Handbook of Metaphysical Terms, 1595); • Artificium perorandi (The Art of Communicating, 1612).fb a.p.

May be a black-and-white image of 1 person and text that says "GIORDANO BRUNO"
No photo description available.

Me teper

Kioske2 ditë më herët

Letrat e ndaluara të komunizmit: “Punojmë për të ngrënë një copë bukë misri”

Letrat e dhimbjes së shqiptarëve në regjimin komunist të cilat u ndaluan nga Sigurimi i Shtetit për të shkuar në...

Temporal2 ditë më herët

Investigimi/ Rilindja po shpenzon për propagandë me faqet anonime në Facebook

Fushata zgjedhore në Shqipëri ka trokitur prej ditësh dhe ndërsa i afrohemi 25 prillit, motorët e partive kryesore në vend...

Radar2 ditë më herët

Eni Çobani tregon emocionin e puthjes së parë: Edhe sot e vizitojmë shpesh atë vend

Sa herë ndodh të jetë e ftuar në “Rudina”, Eni Çobani gjithmonë ndan me publikun, përveç profesionit, edhe sekrete e...

Aktualitet2 ditë më herët

Dashamir Shehi: Kriza në Rinas, sajesë për të harruar “Bechetin”, akuzat për grusht shteti më kujtojnë Enverin

Kriza në Aeroportin e Rinasit është përpjekja e fundit Edi Ramës për të larguar vëmendjen nga Skandali Becheti. Kështu u...

Kryesore2 ditë më herët

“Po firmosen tendera me kontrata marramendëse”

Klodian Tomorri Gazetari Klodian Tomorri, ka bërë një deklaratë të fortë , teksa ka folur për tenderat që po bëhen...

Radar2 ditë më herët

Edhe Veliaj si Rama: Do të rikandidoj për mandatin e tretë në Tiranë!

Kryetari i Bashkisë së Tiranës Erion Veliaj, i ftuar në emisionin “Opinion”, u shpreh se do të rikandidojë për një...

Kryesore2 ditë më herët

Berat Buzhala: Rrëzojeni Edi Ramën. E bëri Shqipërinë vilajet të Turqisë.

Po çfarë bëri tjetër Rama? E bëri Shqipërinë vilajet të Turqisë. Nëse Berisha e priste në Tiranë Bushin, Rama i bën...

Aktualitet2 ditë më herët

Mediu në Rrogozhinë: Votoni të rikthejmë dinjitetin e humbur

Kryetari i Partisë Republikane, Fatmir Mediu, në kuadër të fushatës elektorale të zgjedhjeve të 25 prillit këtë të premte është...

Kryesore2 ditë më herët

Mario Draghi ‘zemëron’ Turqinë, e quan Erdogan diktator

ITALI– Kryeministri Italian, Mario Draghi ka zemëruar Turqinë duke e quajtur presidentin Rexhep Tajip Erdogan “një diktator” dhe duke e...

Kryesore2 ditë më herët

Regjimet i mbulojnë të vërtetat me balada si ato të grushtit të shtetit. Rama vërtet ka prekur fundin.

Rebelët e Rinasit dhe ankthi i një regjimi Dështimin e qeverisë për të arritur një marrëveshje, pas gati një viti...

Facebook